Trong các vụ việc ly hôn, tranh chấp về quyền nuôi con luôn là vấn đề nhạy cảm và phức tạp nhất. Khác với suy nghĩ phổ biến rằng “mẹ đương nhiên được nuôi con” hoặc “ai có thu nhập cao hơn sẽ được quyền nuôi con”. Thực tế khi giải quyết, Tòa án luôn đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em làm nguyên tắc ưu tiên hàng đầu. Vậy nếu bạn đang đứng trước khả năng tranh chấp quyền nuôi con, cần chuẩn bị những gì để tăng khả năng được Tòa án giao con trực tiếp nuôi dưỡng?
I. Cơ sở pháp lý
1. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014;
2. Nghị Quyết 01/2024/NQ-HĐTP;
3. Và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.
II. Ai được quyền nuôi con khi ly hôn
Theo Điều 81 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Điều 6 Nghị Quyết 01/2024/NQ-HĐTP, cha mẹ có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con. Đối với con dưới 36 tháng tuổi, nguyên tắc chung là giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi người mẹ không đủ điều kiện.
Như vậy, việc “giành được” quyền nuôi con không phụ thuộc vào mong muốn chủ quan của cha hoặc mẹ, mà phụ thuộc vào việc ai chứng minh được mình đáp ứng tốt hơn các điều kiện bảo đảm sự phát triển toàn diện của trẻ.
III. Những điều cần chuẩn bị để tăng khả năng được giao quyền nuôi con
1. Chuẩn bị chứng cứ về điều kiện kinh tế ổn định
Điều kiện tài chính không phải yếu tố duy nhất nhưng là nền tảng quan trọng. Bạn cần chứng minh:
a. Có thu nhập hợp pháp, ổn định (hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê tài khoản, giấy đăng ký kinh doanh…);
b. Có chỗ ở rõ ràng, phù hợp cho trẻ (sổ đỏ, hợp đồng thuê nhà dài hạn…);
c. Có khả năng bảo đảm chi phí học tập, y tế, sinh hoạt.
Lưu ý: Thu nhập cao hơn chưa chắc đã là yếu tố quyết định nếu không đi kèm với thời gian và khả năng chăm sóc thực tế.
2. Chứng minh điều kiện chăm sóc và môi trường sống tốt cho trẻ
Tòa án thường xem xét:
a. Ai là người trực tiếp chăm sóc con từ trước đến nay?
b. Môi trường sống có ổn định không?
c. Có sự hỗ trợ từ ông bà, người thân không?
d. Điều kiện học tập, y tế, sinh hoạt của trẻ tại nơi ở dự kiến.
Nếu bạn là người đang trực tiếp nuôi dưỡng con trong thời gian ly thân, đây là lợi thế rất lớn. Việc thay đổi môi trường sống đột ngột có thể ảnh hưởng đến tâm lý trẻ, và Tòa án thường cân nhắc yếu tố ổn định.
3. Chuẩn bị tài liệu chứng minh sự gắn bó và trách nhiệm với con
Ngoài điều kiện vật chất, yếu tố tinh thần có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bạn nên chuẩn bị:
a. Hình ảnh, tin nhắn, tài liệu thể hiện quá trình chăm sóc, đưa đón, tham gia họp phụ huynh;
b. Giấy tờ chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng (nếu có thời gian sống ly thân);
c. Lời xác nhận của nhà trường, tổ dân phố (nếu cần).
Tòa án đánh giá cao sự gắn bó thực tế, sự quan tâm thường xuyên và trách nhiệm liên tục đối với trẻ.
4. Xem xét yếu tố độ tuổi của con
a. Con dưới 36 tháng tuổi: Thông thường được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện;
b. Con từ đủ 07 tuổi trở lên: Tòa án sẽ ghi nhận nguyện vọng của con.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nguyện vọng của con không phải yếu tố quyết định duy nhất. Tòa án sẽ đánh giá xem nguyện vọng đó có thực sự vì lợi ích của trẻ hay bị tác động, ép buộc.
5. Chuẩn bị phương án nếu không được giao nuôi con
Trong trường hợp không được trực tiếp nuôi con, bạn vẫn có quyền:
a. Yêu cầu cấp dưỡng phù hợp;
b. Yêu cầu bảo đảm quyền thăm nom không bị cản trở;
c. Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con nếu sau này có căn cứ cho rằng việc nuôi dưỡng không còn phù hợp với lợi ích của trẻ.
Việc chuẩn bị sẵn phương án này thể hiện thái độ thiện chí và tôn trọng lợi ích của con, điều mà Tòa án luôn ghi nhận.
6. Kết luận
Giành được quyền nuôi con trong vụ án ly hôn không phải là “cuộc chiến thắng – thua” giữa cha và mẹ, mà là quá trình chứng minh ai có thể mang lại môi trường phát triển tốt nhất, ổn định nhất cho trẻ.
Tòa án sẽ xem xét tổng thể các yếu tố: điều kiện kinh tế, môi trường sống, khả năng chăm sóc, sự gắn bó thực tế và nguyện vọng của con (nếu đủ tuổi). Do đó, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về chứng cứ, hồ sơ và chiến lược trình bày trước Tòa là yếu tố then chốt.
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ ly hôn và lo lắng về quyền nuôi con, việc tham khảo ý kiến luật sư sớm sẽ giúp bạn xây dựng phương án phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể, tránh những bất lợi không đáng có trong quá trình giải quyết tại Tòa án.
Bài viết trên là vấn đề liên quan đến “Những điều cần chuẩn bị để giành được quyền nuôi con”, John Nguyễn & Các cộng sự xin gửi đến quý bạn đọc/ khách hàng. Nếu như còn những thắc mắc liên quan đến lĩnh vực này thì quý bạn đọc/ khách hàng có thể liên hệ đến John Nguyễn & Các cộng sự (Hotline: 0988 599 854 hoặc email: [email protected]) để có sự tư vấn đầy đủ và chính xác nhất từ các chuyên gia. Đội ngũ luật sư chúng tôi luôn nỗ lực hết mình để mang đến giải pháp pháp lý hiệu quả cho quý khách hàng, vì chúng tôi luôn định hướng “Chất lượng là danh dự”.
