Nhận con nuôi không chỉ là một thủ tục pháp lý, mà còn là sự khởi đầu của một mối quan hệ gia đình bền chặt và quyền lợi lâu dài của trẻ em. Đối với các trường hợp nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài, thủ tục này càng được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ, đồng thời hài hòa giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế.
Trong thực tiễn, không ít hồ sơ bị kéo dài thời gian hoặc gặp vướng mắc do chưa nắm rõ điều kiện, trình tự, cũng như các yêu cầu đặc thù về hồ sơ và thẩm quyền giải quyết. Bài viết dưới đây sẽ giúp Quý khách nắm rõ quy định pháp luật hiện hành về thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài, từ điều kiện, hồ sơ đến trình tự thực hiện.
I. Cơ sở pháp lý
1. Luật Nuôi con nuôi 2010;
2. Nghị định 19/2011/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Nuôi con nuôi;
3. Nghị định 06/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung bổ sung Nghị định 19/2011/NĐ-CP;
II. Những trường hợp được xem là nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài
Căn cứ Điều 28 Luật Nuôi con nuôi 2010 quy định các trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài như sau:
1. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài thường trú ở nước cùng là thành viên của điều ước quốc tế về nuôi con nuôi với Việt nam nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi.
2. Người Việt nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài thường trú ở nước ngoài được nhận con nuôi đích danh trong các trường hợp sau đây:
3. Là cha dượng, mẹ kế của người được nhận làm con nuôi;
4. Là cô, cậu, dì, chú, bác ruột của người được nhận làm con nuôi;
5. Có con nuôi là anh, chị, em ruột của trẻ em được nhận làm con nuôi;
6. Nhận trẻ em khuyết tật, nhiễm HIV/AIDS hoặc mắc bệnh hiểm nghèo khác làm con nuôi;
7. Là người nước ngoài đang làm việc, học tập tại Việt Nam trong thời gian ít nhất là 01 năm;
8. Công dân Việt Nam thường trú trong nước nhận trẻ em nước ngoài làm con nuôi;
9. Người nước ngoài thường trú ở Việt Nam nhận con nuôi ở Việt Nam.
III. Điều kiện để nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài
1. Điều kiện đối với người nhận con nuôi
Đối với người nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài bên cạnh đáp ứng điều kiện liên quan theo quy định pháp luật nước nơi người đó thường trú và pháp luật Việt Nam. Cụ thể, tại điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010 như sau:
a. Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
b. Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên;
c. Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi;
d. Có tư cách đạo đức tốt.
Ngoài ra, người nhận con nuôi không được thuộc các trường hợp bị cấm nhận con nuôi, bao gồm:
a. Người đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa đủ 18 tuổi;
b. Người đang chấp hành các quyết định xử phạt hành chính tại cơ sở chữa bệnh, cơ sở giáo dục hoặc đang chấp hành hình phạt tù;
c. Người đã từng bị kết án (chưa được xóa án tích) về một trong các tội sau:
- Tráo đổi, chiếm đoạt hoặc mua bán trẻ em;
- Cố ý xâm phạm đến nhân phẩm, danh dự, sức khỏe, tính mạng của người khác;
- Ép buộc, dụ dỗ hoặc chứa chấp người chưa đủ tuổi thành niên vi phạm pháp luật
- Ngược đãi, hành hạ thân nhân (ông, bà, cha , mẹ, vợ, chồng, con, cháu) và những người có công nuôi dưỡng mình.
2. Điều kiện đối với trẻ được nhận nuôi
Căn cứ Điều 8 Luật Nuôi con nuôi 2010, người được nhận làm con nuôi phải đáp ứng các điều kiện sau:
a. Là trẻ em chưa đủ 16 tuổi;
b. Là người trong độ tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi thuộc 1 trong các trường hợp:
- Được mẹ kế hoặc cha dượng nhận làm con nuôi;
- Được bác, chú, cậu, cô, dì ruột nhận làm con nuôi.
c. Một người chỉ được nhận một người độc thân hoặc của cả hai vợ chồng làm cha, mẹ nuôi.
IV. Quy trình làm thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài
1. Hồ sơ của người nhận con nuôi
a. Đơn xin nhận con nuôi;
b. Bản sao Hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế;
c. Văn bản cho phép được nhận con nuôi ở Việt Nam;
d. Bản điều tra về tâm lý, gia đình;
e. Văn bản xác nhận tình trạng sức khoẻ;
f. Văn bản xác nhận thu nhập và tài sản;
g. Phiếu lý lịch tư pháp;
h. Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân.
2. Hồ sơ của trẻ được nhận nuôi
Cha mẹ đẻ hoặc người giám hộ lập hồ sơ của trẻ được nhận nuôi người được giới thiệu bao gồm:
a. Giấy khai sinh;
b. Ảnh chụp chính diện toàn thân (chụp trong vòng 6 tháng): 2 ảnh;
c. Văn bản trình bày về: đặc điểm, sở thích, thói quen đáng lưu ý của trẻ;
d. Quyết định tiếp nhận đối với trẻ em đang được nuôi ở cơ sở nuôi dưỡng;
e. Giấy khám sức khỏe có xác nhận của cơ quan y tế cấp huyện hoặc cấp cao hơn;
f. Giấy tờ chứng minh về nhân thân và tình trạng pháp lý của người được nhận nuôi;
g. Tài liệu chứng minh về việc đã thực hiện tìm kiếm gia đình thay thế trong nước cho trẻ theo quy định của pháp luật nhưng không thành.
V. Thời gian thực hiện thực hiện thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài
Kể từ ngày nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ, thời gian giải quyết thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài dự kiến từ khoảng 05 – 06 tháng. Thời gian thực hiện phụ thuộc vào tính đầy đủ và hợp lệ của bộ hồ sơ và ý kiến phản hồi của các bên liên quan.
Trường hợp cần bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền có thể khiến thời gian kéo dài hơn.
Trường hợp trẻ em bị bỏ rơi cần xác minh của cơ quan có thẩm quyền hoặc phát sinh việc giới thiệu lại trẻ làm con nuôi thì thời gian có thể kéo dài hơn theo quy định pháp luật.
VI. Kết luận
Trên thực tế, việc nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài không đơn thuần là một thủ tục hành chính, mà là quy trình pháp lý nhiều bước, yêu cầu chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, dẫn đến thời gian giải quyết kéo dài.
Với kinh nghiệm thực tiễn trong việc tư vấn và hỗ trợ các thủ tục hôn nhân gia đình có yếu tố nước ngoài, John Nguyễn luôn sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách hàng từ khâu đánh giá điều kiện đến hoàn thiện hồ sơ một cách đơn giản, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và công sức đến làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Bài viết trên là vấn đề liên quan đến “Thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài?”, John Nguyễn & Các cộng sự xin gửi đến quý bạn đọc/ khách hàng. Nếu như còn những thắc mắc liên quan đến lĩnh vực này thì quý bạn đọc/ khách hàng có thể liên hệ đến John Nguyễn & Các cộng sự (Hotline: 0988 599 854 hoặc email: [email protected]) để có sự tư vấn đầy đủ và chính xác nhất từ các chuyên gia. Đội ngũ luật sư chúng tôi luôn nỗ lực hết mình để mang đến giải pháp pháp lý hiệu quả cho quý khách hàng, vì chúng tôi luôn định hướng “Chất lượng là danh dự”.
